Γράφει ο Επγός ε.α  Σεβαστός Βλαχογιάννης της 9ης σειράς ΣΤΥΑ

Μια ξεχωριστή στρατιωτική και πολιτική φυσιογνωμία εμφανίζεται στην πολιτική σκηνή της Ελλάδας στο τέλος του 18^ου αιώνα: το όνομα του  ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ.
Πρώτη μορφή στη ζωή και την ιστορία της Παλιγγενεσίας. Μοναδικός! Ανεπανάληπτος!
Προερχόταν από φημισμένη οικογένεια κλεφταρματολών.
Το επώνυμο της οικογένειάς του αρχικά ήταν Τσεργίνης, αργότερα οι Κολοκοτρωναίοι υιοθέτησαν το αρβανίτικο όνομα Μπιθέγκουρας, που σημαίνει αυτόν που έχει έντονους γλουτούς και στη συνέχεια το μετέφρασαν σε Κολοκοτρώνη.
Γεννήθηκε στις 3 Απριλίου 1770, Δευτέρα της Λαμπρής, σε ένα βουνό κάτω από ένα δένδρο στην παλιά Μεσσηνία στο Ραμαβούνι .
Ο πατέρας του ο αρματολός Κωνσταντής και η μητέρα του η Ζαμπία ή Ζαμπέτα κόρη του καπετάν Κωστάκη από την Αλωνίσταινα της Μαντινείας, απέκτησαν 5 παιδιά (4 γιους και μία κόρη).
Ο πρωτότοκος των παιδιών ήταν ο Θεοδωρής.
Ο πατέρας του υπήρξε ο κυριότερος συντελεστής της εξόντωσης των Αλβανών που λυμαίνονταν την Πελοπόννησο... ήταν ο πιο φημισμένος κλέφτης και αρματολός .
Το 1780 σκοτώθηκε από τους Τούρκους και στην ίδια μάχη σκλαβώθηκαν τα δύο μικρά αδέρφια του.
Ο 10χρονος τότε Θεοδωρής καταφεύγει στην Αλωνίσταινα με την αδερφή του, την καπετάνισσα μάνα του και τον θείο του Αναγνώστη. Θα μεγαλώσει και θα ανδρωθεί με το όπλο στο χέρι, ως κάπος, κλέφτης και αρματολός πελοποννησιακού τύπου, επικεφαλής δικής του ομάδας παλικαριών.
Ο απελευθερωτικός Αγώνας των Ελλήνων αρχίζει στην Πελοπόννησο κι εκεί τελειώνει.
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης πάντα παρών, θα αναδειχθεί πρωταγωνιστής.
Από τους προεπαναστατικούς χρόνους ο Θεόδωρος κάνει ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία του, πολεμώντας ως κλεφταρματολός.
Ο Κολοκοτρώνης εισχώρησε στα σώματα των κλεφτών της Πελοποννήσου και στα 15 του έγινε καπετάνιος, έχοντας αποκτήσει πείρα και στη θάλασσα ως κουρσάρος.
Το 1790 παντρεύεται την κόρη ενός πρώτου προεστού του Λεονταριού την Αικατερίνη Καρούτσου και αποκτούν 6 παιδιά (3αγόρια και 3 κορίτσια), νοικοκύρης, καλός σύζυγος, αγαπάει πολύ τα παιδιά του με σπίτι δικό του, με κτήματα και πολλά δένδρα ελιές.
Το 1805 πήρε μέρος στις ναυτικές επιχειρήσεις του ρωσικού στόλου κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο.
Το 1806 οι Τούρκοι κυνηγούν την οικογένειά του και υποχρεώνεται να εγκατασταθεί στη Ρωσοκρατούμενη Ζάκυνθο. Θα αγωνίζεται εκεί επί 15 χρόνια για να μεγαλώσει τα παιδιά του αλλά και να θάψει την αγαπημένη του γυναίκα. Άσκησε κατά καιρούς το επάγγελμα του μακελάρη (εμπορία ζώων) διαμένοντας σε ένα φτωχόσπιτο για να συντηρεί την οικογένειά του.
Από το 1810 υπηρέτησε στο ελληνικό στρατιωτικό σώμα του αγγλικού στρατού στη Ζάκυνθο...από τότε έχει και την περικεφαλαία με τη λέξη «είθε». Τιμήθηκε  με τον βαθμό του μαγγιόρου (Ταγματάρχης) για τη δράση του εναντίον των Γάλλων. Η θητεία αυτή του παρέχει σπουδαίες γνώσεις για την τέχνη του πολέμου. Την 1^η Δεκεμβρίου 1818 μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία και άρχισε να προετοιμάζει την Επανάσταση στην Πελοπόννησο, έσπευσε να κατηχήσει τον πρωτότοκο γιο του Πάνο.
Όταν έφθασε η ώρα του Μεγάλου Σηκωμού, έφυγε από τη Ζάκυνθο (3-1-1821) σε τρεις ημέρες αποβιβάστηκε στη Μάνη και σε λίγο αναλάμβανε την αρχιστρατηγία του Ιερού Απελευθερωτικού Αγώνα, που οδήγησε στην Εθνική Παλιγγενεσία. Ως απεσταλμένος της Μάνης σήκωσε μαζί με τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη στις 23 Μαρτίου 1821 τη σημαία της Επανάστασης στην Καλαμάτα και επικεφαλής πολλών άλλων αγωνιστών, την απελευθέρωσε.
Στις 12-13 Μαΐου 1821 νίκησε τους Τούρκους στο Βαλτέτσι, στις 23 Σεπτεμβρίου 1821 πολιόρκησε και άλωσε την Τριπολιτσά.
Η πρώτη ελληνική κυβέρνηση τον διόρισε τότε στρατηγό. Και ενώ επιχειρούσε την πολιορκία της Πάτρας, έφτασε στην Πελοπόννησο ο Δράμαλης με 30.000 άντρες. Ο Κολοκοτρώνης έλυσε την πολιορκία της Πάτρας και κυρίεψε τα στενά των Δερβενακίων, όταν ο Δράμαλης αποκλεισμένος στην αργολική πεδιάδα, αναγκάστηκε  για να ξεφύγει, να περάσει με το στρατό του από τα Δερβενάκια.
Ο Κολοκοτρώνης τον χτύπησε και τον κατέστρεψε (25-27 Ιουλίου 1822). Μετά από αυτήν την περίλαμπρη νίκη ανακηρύχτηκε αρχιστράτηγος της Πελοποννήσου.
Στις 30 Νοεμβρίου 1822 απελευθέρωσε το Ναύπλιο.
Στον εμφύλιο σπαραγμό του 1823 που ξεκίνησε από τις διχόνοιες των πολιτικών κομμάτων ο Κολοκοτρώνης έχασε τον γιο του Πάνο και ο ίδιος φυλακίστηκε για 4 μήνες σε Μοναστήρι της Ύδρας.
Με την εισβολή του Ιμπραήμ πασά στην Πελοπόννησο ο Κολοκοτρώνης αποφυλακίστηκε για να βοηθήσει την Πατρίδα για μια ακόμα φορά.
Επειδή δεν μπορούσε να παρατάξει στρατό ανάλογο του αιγυπτιακού, παρενοχλούσε τον εχθρό χτυπώντας τα μικρά αποσπάσματα και καταστρέφοντας τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές.
Στις 11 Ιουνίου 1825 η πρωτεύουσα του Μοριά έπεσε στα χέρια του Ιμπραήμ, παρά τις προσπάθειες του Γέρου και των άλλων οπλαρχηγών.
Ο Αιγύπτιος πασάς άρχισε να πυρπολεί τα χωριά και τους αγρούς αναγκάζοντας τους κατοίκους να δηλώνουν υποταγή. Ο Γέρος του Μοριά έστειλε τα παλικάρια του στα χωριά που δήλωναν υποταγή, είτε με το καλό είτε με τη βία κατάφερε να κρατήσει τη φλόγα της Επανάστασης.
Τα λόγια του ήχησαν τότε χαρακτηριστικά: «Φωτιά στα σπίτια και τσεκούρι στην περιουσία και τον λαιμό εκείνων που κάνουν τα χατίρια των Τούρκων. Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους!»
Στην Ελλάδα το 1828 έφτασε η Γαλλική εκστρατεία του Μοριά. Τότε ο Σουλτάνος αναγκάστηκε να αναγνωρίσει αυτόνομο ελληνικό κράτος και ο αιγυπτιακός στρατός να φύγει.
Μετά τη δολοφονία του πρώτου Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια ο Κολοκοτρώνης υποστήριξε τον Όθωνα. Η αντιβασιλεία με σύμφωνη γνώμη των μεγάλων δυνάμεων (Αγγλία και Γαλλία) αποφάσισε να αποκλείσει τους πρωταγωνιστές της Επανάστασης από τον τακτικό στρατό και μάλιστα να τους φυλακίσει με την κατηγορία ότι προετοίμαζαν εξέγερση. Πρώτος από όλους πιάστηκε ο Κολοκοτρώνης (7 Σεπτεμβρίου 1833) και στις 26 Μαΐου βγαίνει η απόφαση καταδίκης του σε θάνατο για εσχάτη προδοσία. Ο Κολοκοτρώνης έμεινε στη φυλακή, στο Παλαμήδι του Ναυπλίου, μέχρι την ενηλικίωση του Όθωνα. Από το 1834 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα όπου πέθανε στις 4 Φεβρουαρίου του 1843, αφού είχε υπαγορεύσει τα απομνημονεύματά του, τα οποία εκδόθηκαν το 1851.
Η εθνική δράση του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη δε χωράει σε μερικές σελίδες.
Θα αναδειχθεί ο αρχηγός των όπλων. Θα καταγάγει θριάμβους στην Τριπολιτσά, στα Δερβενάκια, στον Αγώνα κατά του Ιμπραήμ. Θα φυλακιστεί από την κυβέρνηση του Κουντουριώτη. Θα δικαστεί σε θάνατο από την Αντιβασιλεία, θα επιζήσει!

Τιμημένος, δοξασμένος και δαφνοστεφανωμένος!
Για τις αρετές του, την ανδρεία και την τόλμη του αλλά και τη σύνεσή του και τη σοφία του, ο λαός τον τίμησε ονομάζοντάς τον «Ο ΓΕΡΟΣ ΤΟΥ ΜΟΡΙΑ».

Επγός ε.α. ΒΛΑΧΟΓΙΑΝΝΗΣ ΣΕΒΑΣΤΟΣ 
9η Σειρά ΣΤΥΑ