Γράφει ο Σμχος ε.α Εμμ. Σαλεβουράκης της 38 σεράς

Διαβάζω τον εγκεκριμένο (πλέον) ΕΣΚΑ 66 (ΦΕΚ Β’6542/08.12.2025 ) ο οποίος αφορά στην αδειοδότηση του προσωπικού που θα αποδεσμεύει μετά από συντήρηση στρατιωτικά αεροναυτικά προϊόντα (sic).
Όταν μιλάμε για ΕΣΚΑ 66 (όπως και EMAR 66) στο πλαίσιο της εκπαίδευσης, δεν πρόκειται για ένα “ακαδημαϊκό επίπεδο”, όπως αυτό που καθορίζεται από τα πανεπιστήμια ή τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Ο ΕΣΚΑ 66 είναι ένας τεχνικός κανονισμός που καθορίζει πρότυπα επάρκειας, εκπαίδευσης και πιστοποίησης για προσωπικό συντήρησης στρατιωτικών αεροσκαφών στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Στρατιωτικών Απαιτήσεων Αξιοπλοΐας [«European Military Airworthiness Requirements» (EMAR)]. Περιλαμβάνει τις απαιτήσεις για τη βασική γνώση, την πρακτική εκπαίδευση, την εξέταση και την κατοχύρωση Στρατιωτικής Αδείας Συντήρησης Αεροσκαφών-ΣΑΣΑ) (Military Aircraft Maintenance Licence – MAML) για τεχνικούς κατηγοριών Β1/Β2 κ.α., με διαφορετικά επίπεδα εκπαίδευσης ανάλογα με το βάθος γνώσεων και δεξιοτήτων που απαιτούνται, ενώ επιπρόσθετα καθορίζονται και οι προϋποθέσεις για την άδεια κατηγορίας “C”.
Κατά τη βάση του EMAR 66 ορίζονται “Levels” της εκπαίδευσης τύπου αεροσκάφους – από πολύ βασική κατανόηση του συστήματος μέχρι πλήρη θεωρητική και πρακτική επάρκεια –, αλλά αυτά είναι επίπεδα κατάρτισης τεχνικής φύσης για επαγγελματίες συντήρησης και όχι ακαδημαϊκής εκπαίδευσης όπως Πανεπιστημιακό δίπλωμα ή μεταπτυχιακό.
Στην πράξη, το EMAR 66 χρησιμοποιείται από Εθνικές Αρχές Αξιοπλοΐας, ώστε να διασφαλιστεί ότι το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ενός στρατιωτικού σπουδαστή ή τεχνικού καλύπτει συγκεκριμένη τεχνική ύλη, δοκιμάζεται με τυποποιημένο τρόπο και αποδεικνύει ικανότητα έκδοσης άδειας συντήρησης. Οι απαιτήσεις του περιλαμβάνουν τόσο θεωρητική γνώση (μέχρι επίπεδο 3, με λεπτομέρειες για λειτουργία και συντήρηση), όσο και πρακτική εκπαίδευση σε πραγματικές εργασίες και εκτιμήσεις δεξιοτήτων, με αυστηρά όρια επιτυχίας στις εξετάσεις.
Αντίθετα με ένα τυπικό πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, το EMAR 66 (και κατ’ επέκταση ο εθνικός μας ΕΣΚΑ 66) δεν αντιστοιχεί σε επίπεδο σπουδών όπως πτυχίο, μεταπτυχιακό ή διδακτορικό που ορίζονται στον Ευρωπαϊκό Χώρο Ανώτατης Εκπαίδευσης ή από τυπικά πανεπιστημιακά προγράμματα. Οι ευρωπαϊκές σχολές και οι οργανισμοί που εφαρμόζουν το EMAR 66 το εντάσσουν συχνά σε εκπαιδευτικά προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης για τεχνικούς συντήρησης αεροσκαφών, τα οποία μπορεί να έχουν διάρκεια και χαρακτήρα ανάλογο με μεταλυκειακή, τεχνική κατάρτιση, όχι κατ’ ανάγκην ακαδημαϊκής βαθμίδας. Αυτός είναι και ο λόγος που όπως έχει αναλυθεί και υπογραμμιστεί ποικιλοτρόπως, η εφαρμογή του EMAR 66 στις παραδοσιακές στρατιωτικές σχολές τις χώρας, θα τις φέρει πιο κοντά σε επίπεδο ΙΕΚ (ΣΑΕΚ πλέον) ή τεχνικής επαγγελματικής κατάρτισης παρά σε πλήρη τριτοβάθμια ακαδημαϊκή εκπαίδευση, αν δεν προσαρμοστούν τα αντίστοιχα εκπαιδευτικά προγράμματα με τρόπο που να διατηρούν υψηλό ακαδημαϊκό επίπεδο.
Έτσι λοιπόν, στον ΕΣΚΑ 66, η αδειοδότηση για την κατηγορία C μέσω της ακαδημαϊκής οδού περιορίζεται για τους απόφοιτους στρατιωτικών σχολών μόνο στους κατόχους τίτλου σπουδών Ανώτατων Στρατιωτικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΣΕΙ). Οι κάτοχοι τίτλου σπουδών σχολών υπαξιωματικών, παρόλο που ανήκουν και αυτές στην τριτοβάθμια εκπαίδευση της χώρας, δεν δύνανται να αιτούνται άδεια κατηγορίας “C” μέσω της “ακαδημαϊκής” οδού.
Φυσικά, παραδείγματα τριτοβάθμιων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που ενσωματώνουν και τις απαιτήσεις του PART 66 (αντίστοιχου κανονισμού κατά EASA) υπάρχουν και πολύ εύκολα θα μπορούσαν να εξεταστούν και να υιοθετηθούν, εάν το επιθυμούσε η ηγεσία…
Προφανώς, αφού σύμφωνα και με τη σχετική προκήρυξη,  οι πρώην ανώτερες στρατιωτικές σχολές (ΑΣΣΥ) έχουν αναβαθμιστεί σε Ανώτατες (ΑΣΜΥ), Ν. 5265/2026 (ΦΕΚ A 3 – 10.01.2026), θα διορθωθεί το σχετικό λεκτικό της παραγράφου ΕΣΚΑ 66.Α.30 (α)3.(iii) ανάλογα.
Συνοψίζοντας, η εκπαίδευση βάσει EMAR 66 είναι τεχνικό και επαγγελματικό πρότυπο κατάρτισης για συντήρηση στρατιωτικών αεροσκαφών και δεν αποτελεί αυτό καθαυτό ακαδημαϊκό επίπεδο σπουδών, όπως ορίζεται σε τυπικά εκπαιδευτικά συστήματα· η αξιολόγησή της ως “μεταλυκειακή/τεχνική” ή πιο ανώτερη εξαρτάται, από το πώς εντάσσεται το πρόγραμμα EMAR 66 στην εκπαιδευτική δομή της συγκεκριμένης χώρας ή σχολής.
Η συσχέτιση του EMAR 66 με το ακαδημαϊκό επίπεδο εισόδου των υποψηφίων είναι ένα σημείο, που συχνά θολώνει σκόπιμα και καλό είναι να ειπωθεί καθαρά. Το EMAR 66 δεν προϋποθέτει πανεπιστημιακό υπόβαθρο. Το ελάχιστο entry level των υποψηφίων, όπως προκύπτει τόσο από τον ίδιο τον κανονισμό όσο και από τη διεθνή πρακτική εφαρμογής του, αντιστοιχεί σε μεταδευτεροβάθμιο τεχνικό επίπεδο, με βασική απαίτηση επαρκών γνώσεων μαθηματικών, φυσικής, αγγλικής γλώσσας και τεχνικής κατανόησης. Αυτές οι γνώσεις είναι απαραίτητες, για να μπορεί ο εκπαιδευόμενος να παρακολουθήσει τη θεωρητική ύλη των modules και να ανταποκριθεί στις εξετάσεις, όχι όμως για να παραχθεί ακαδημαϊκή έρευνα ή θεωρητική εμβάθυνση πανεπιστημιακού τύπου.
Στην πράξη, οι υποψήφιοι για εκπαίδευση κατά EMAR 66 προέρχονται συνήθως από τεχνικές σχολές, επαγγελματικά λύκεια, στρατιωτικές σχολές τεχνικής κατεύθυνσης ή αντίστοιχες δομές. Το επίπεδο εισόδου τους αντιστοιχεί σε αυτό που στον ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό χώρο θα χαρακτηριζόταν ως επίπεδο επαγγελματικής κατάρτισης με τεχνικό προσανατολισμό και όχι ως ανώτατη εκπαίδευση. Το γεγονός ότι η ύλη είναι απαιτητική και οι εξετάσεις αυστηρές, δεν αλλάζει τη φύση του entry level· απλώς σημαίνει ότι το σύστημα είναι φτιαγμένο για να φιλτράρει επαγγελματική επάρκεια και όχι ακαδημαϊκή αριστεία.
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της συσχέτισης. Το EMAR 66 είναι σχεδιασμένο έτσι, ώστε να μπορεί να δεχθεί υποψηφίους με σχετικά χαμηλό τυπικό ακαδημαϊκό υπόβαθρο, αλλά να τους ανεβάσει σε υψηλό επίπεδο τεχνικής ευθύνης μέσω τυποποιημένης εκπαίδευσης, εξετάσεων και εμπειρίας. Αυτό είναι πλεονέκτημα για την ασφάλεια πτήσεων, όχι όμως απόδειξη ανώτερου ακαδημαϊκού επιπέδου. Όταν επιχειρείται να παρουσιαστεί η εκπαίδευση EMAR 66 ως ισοδύναμη πανεπιστημιακών σπουδών, αγνοείται σκόπιμα το σημείο εκκίνησης των εκπαιδευομένων και ο καθαρά επαγγελματικός στόχος του κανονισμού.
Με απλά λόγια, το entry level των υποψηφίων για EMAR 66 είναι τεχνικό και επαγγελματικό, όχι ακαδημαϊκό. Η εκπαίδευση χτίζει εξειδίκευση και πιστοποιημένη ικανότητα συντήρησης, όχι ακαδημαϊκή ταυτότητα. Όποια συζήτηση επιχειρεί να ανεβάσει το EMAR 66 σε επίπεδο ανώτατης εκπαίδευσης χωρίς αλλαγή των προϋποθέσεων εισαγωγής και της φύσης της διδασκαλίας, απλώς μετακινεί τον ορισμό για να βολέψει διοικητικές ή πολιτικές αφηγήσεις.

Με αισιοδοξία λοιπόν εν αναμονή της “αναβάθμισης”…

Σμχος ε.α. Μάνος Σαλεβουράκης
       38η Σειρά ΣΤΥΑ